على مردم را سوگند داد كه هركس از رسول خدا شنيده كه فرمود : من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه ، گواهى دهد . گروهى بدان شهادت دادند و زيد بن ارقم از شهادت به آن در حالى كه بدان آگاه بود ، از شهادت به آن خوددارى ورزيد و على او را به نابينايى نفرين كرد و او نابينا شد ، و پس از نابينا شدن اين حديث نبوى را براى مردم بيان مىكرد . « 1 » به طرق ديگر از سليمان مؤذن خواهد آمد كه اين داستان را از زيد بن ارقم روايت كرده و شايد اين روايت هم جزئى از آن است كه از قلم افتاده است . 2 - ابو القاسم ، اصبغ بن نباته . ابن اثير از حافظ ابن عقده ، از محمّد بن اسماعيل بن اسحاق راشدى ، از محمّد بن خلف نميرى ، از على بن حسن عبدى ، از اصبغ روايت كرده كه گفت : على مردم را در رحبه سوگند داد كه هركس گفتار رسول خدا را در روز غدير خم به گوش خود شنيده ، برخيزد و بدان گواهى دهد . جمعى در حدود ده و اندى نفر برخاستند كه در ميانشان ابو ايوب انصارى ، و ابو عمرة بن عمرو بن محصن ، ابو زينب بن عوف انصارى ، سهل بن حنيف ، خزيمة بن ثابت ، عبد اللّه بن ثابت انصارى ، حبشى بن جنادهء سلولى ، عبيد بن عازب انصارى ، نعمان بن عجلان انصارى ، ثابت بن وديعهء انصارى ، ابو فضالهء انصارى و عبد الرحمن بن عبد ربّ انصارى بودند . آنان چون برخاستند ، گفتند : ما شهادت مىدهيم كه شنيديم رسول خدا فرمود « 2 » : الا من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه ، اللّهم وال من والاه و عاد من عاداه ، و احبّ من احبّه و ابغض من ابغضه و اعن من اعانه . « 3 » ابن اثير در اسد الغابة از اصبغ بن نباته نقل كرده كه گفت : على مردم را سوگند داد كه هركس گفتار رسول خدا را در روز غدير خم شنيده ، برخيزد . در اين هنگام جمعى بالغ بر ده و اندى نفر برخاستند كه در ميانشان ابو ايوب انصارى و ابو زينب بودند . وقتى آنان

--> . نامبرده همان ابن عتيبهء ثقه است كه شرح حال او در الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 63 از نظر گذشت . ( 1 ) . شرح نهج البلاغة : 1 / 362 . ( 2 ) . ترجمهء حديث : هان ! هركه من مولاى اويم ، على مولاى اوست . خدايا دوست بدار آن را كه او را دوست دارد و دشمن بدار آن را كه او را دشمن دارد ، و دوستدار دوستانش باش و با دشمنانش دشمنى ورز ، و يارانش را يارى كن . ( و ) ( 3 ) . اسد الغابة : 3 / 307 و 5 / 205 .